Anemia w ciąży

Anemia, czyli niedokrwistość, to problem, który dotyka prawie połowy kobiet w ciąży. Dochodzi do niej, gdy hemoglobina spada poniżej 10d/dl lub hematokryt jest na poziomie około 30% i niżej. Sprawdzenie, czy cierpi się na anemie, jest bardzo proste – wystarczy morfologia. Ona jest najlepszym wskaźnikiem tego, jak sobie radzi twój organizm.

Żelazo

Żelazo jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania. Jest składnikiem nie tylko hemoglobiny, ale także wielu enzymów biorących udział w procesie oddychania. Ułatwia transport tlenu do krwi oraz do wszystkich narządów. A w ciaży – jest konieczne, aby płód się prawidłowo rozwijał, a szczególnie jego mózg.

Przyczyny

Anemia kobiet w ciąży związana jest z niedoborami żelaza. W trakcie ciąży łożysko i rozwijający się płód wykorzystują zapasy mamy i w ten sposób może dojśc do spadku poziomu hemoglobiny i hematokrytu. Szczególnie w 7 miesiącu ciąży kobieta jest narażona na spadek poziomu żelaza, ponieważ płód zaczyna wtedy bardzo szybko rosnąć i gromadzić żelazo w wątrobie. Ponadto wpływ na zbyt niski poziom tego pierwiastka mogą mieć dieta, zaburzenia czynności przewodu pokarmowego oraz zmniejszone wchłanianie żelaza. Również hemoroidy – częsty problem u kobiet w ciąży – mogą powodować „uciekanie” żelaza z organizmu, ponieważ nierzadko łaczą się z krwawieniem z odbytu, a tym samym z wtórną utratą żelaza. Ponadto anemia może też mieć związek z niedoborem witaminy B12 oraz kwasu foliowego, na które w trakcie ciąży organizm ma olbrzymie zapotrzebowanie.

Objawy

Objawy anemii są dość niespecyficzne i mogą wskazywać na inne schorzenia, dlatego najlepszym miernikiem jest wlaśnie morfologia. Niemniej można wskazać te, które często oznaczają anemię:

  • Osłabienie
  • Bóle głowy
  • Zawroty głowy
  • Zmęczenie
  • Problemy z koncentracją
  • „zadyszka” po wysiłku
  • Słabsze, łamliwe paznokcie i włosy

Przy bardzo ciężkiej anemii mogą pojawić się:

  • Niedociśnienie
  • Bladość skóry i śluzówek,
  • Tachykardia (czyli przyspieszone bicie serca)
  • Bóle brzucha
  • Zaburzenia czucia, widzenia, drętwienie kończyn.

Leczenie

Jeśli odpowiednia, bogata w żelazo dieta nie wystarczy, należy rozpocząć leczenie farmaceutyczne. Leczenie anemii jest zależne od tego, jak bardzo jest ona zaawansowana oraz jakie ma przyczyny. Przy niedoborach żelaza lekarz zaleci tabletki doustne, które należy przyjmowac około 30 minut przed posiłkiem, dzięki temu pomogą wchłonąć żelazo zawarte w posiłku. Gdy tego typu anemia jest bardziej zaawansowana, prawdopodobnie konieczna będzie większa ilość żelaza przyjmowanego doustnie lub dożylnie. Ta druga metoda jest skuteczniejsza, ponieważ szybciej uzupełnia niedobory żelaza. Niestety, tego typu terapie mają swoje minusy w postaci nudności, zgagi, wymiotów czy ciemnego stolca.

Profilaktyka

Jak zwykle – lepiej zapobiegać niż leczyć. Zatem aby nie dopuścić do anemii, należy przede wszystkim zadbać o prawidłową dietę. Bogate w żelazo o kwas foliowy produkty mogą w naturalny i zdrowy sposób zapobiec anemii, dlatego w trakcie ciaży warto jeść:

  • Pieczywo pełnoziarniste
  • Jaja
  • Warzywa zielone: brokuły, fasole, zielony groszek, kapuste włoską
  • Ryby
  • Mięso – drób, w mniejszym stopniu wieprzowine i wołowinę
  • Soki z owoców cytrusowych

Dbaj o kręgosłup w ciąży

W ciąży kręgosłup może nieźle dać się we znaki. Szczególnie im bliżej porodu, tym bardziej możesz odczuwać, że jest przeciążony. Nie ma w tym nic niezwykłego – duży brzuch, ciężkie piersi, parę kilo więcej – udźwignięcie tego wszystkiego jest sporym wyzwaniem. Dlatego aby zapobiec trwałym uszkodzeniom kręgosłupa oraz żeby po prostu żyło ci się lepiej dowiedz się, jak możesz sobie poradzić z dolegliwościami.

Odcinek piersiowy

Ból w tej okolicy spowodowany jest po pierwsze – złą pozycją siedzącą, a po drugie – po prostu stale zwiększającym się ciężarem biustu. Dlatego warto pobuszować po sklepach i znaleźć dobrze dobrany stanik odpowiednio podtrzymujący piersi. Przy miseczce D wybierz taki, który ma szerokie ramiączka.

Odcinek krzyżowy

W ciąży twój ośrodek ciężkości przenosi się ze środka, znad linii bioder, do przodu. Dzieje się tak z powodu coraz większego brzucha. Stąd warto zwracać uwagę na postawę – nie garbić się, trzymać głowę w miarę wysoko, a ręce naturalnie opuszczać wzdłuż tułowia. Dzięki temu cofniesz środek ciężkości na biodra. Gdy kładziesz się spać, zadbaj o to, aby nie leżeć na brzuchu, tylko na boku, a między nogi wkładaj poduszkę. To odciąża twoje plecy. Zwróć też uwagę na materac, na którym śpisz – powinien być średniotwardy.

Odcinek lędźwiowy

Zazwyczaj bóle kręgosłupa pojawiają się około 5 miesiąca ciąża, na skutek działania relaksyny – hormonu rozluźniającego wiązadła i stawy. Nic na to nie poradzisz, więc po prostu staraj się nie przeciążać kręgosłupa. Zabronione są szpilki, które nie tylko nasilają bóle kręgosłupa, ale także mogą spowodować bóle karku, kolan stóp i głowy.

Na co uważać

Jeśli po odpoczynku ból pleców nie mija i na dodatek jest pulsujący, jedź do szpitala. Może on być spowodowany przedwczesnym porodem. Przy bólu promieniującym z kręgosłupa do nóg, które zaczynają drętwieć, idź do lekarza – może to być wypadnięcie dysku. I koniecznie poinformuj lekarza, jeśli przed zajściem w ciążę miałaś problemy z kręgosłupem. Być może lekarz zaleci ci poród w wodzie oraz rehabilitację.

Prowadzenie samochodu

Jeśli ciąża przebiega prawidłowo, nic nie stoi na przeszkodzie, abyś mogła prowadzić samochód. Tylko powinnaś pamiętać o odpowiednim dopasowaniu siedzenia i jego pochylenia, by kolana były lekko ugięte i brzuch nie dotykał kierownicy. Kup sobie poduchę w kształcie rogala – możesz ją sobie dodatkowo podłożyć pod szyję, będzie ci wygodniej.

Ogólne porady

Ciąża to nie choroba, jak mawiają, zatem najprawdopodobniej, jeśli nie masz komplikacji, nie będziesz leżeć „bykiem”, ale normalnie funkcjonować. Nadal bedziesz sprzątać – odkurzać, prasować, myć naczynia itp. Przy długim staniu twój kręgosłup jest bardziej obciążony, dlatego koniecznie rób sobie przerwy podczas na przykład odkurzania. Przy prasowaniu zegnij nogę i ustaw ją na podwyższeniu. Przy ostrym bólu zgłoś się do lekarza – sama nie stosuj żadnych maści, bo ich składniki wchłonie organizm, a to może okazać się niekorzystne dla rozwijającego się malucha.

Dolegliwości w pierwszym trymestrze

I trymestr ciąży dla wielu kobiet okazuje się bardzo trudny, mimo że sam jego poczętek, tak do końca 3-4 tygodnia, jest prawie niezauważalny, a kobieta orientuje się, że jest w ciąży zazwyczaj dlatego, że nie pojawia się okres. Organizm w tym czasie musi nagle zaadaptować się do zupełnie nowej sytuacji, początkowo delikatnie, a potem zaczyna się mała „burza z piorunami”.

Nudności, wymioty – rano, po wstaniu, mogą utrzymywać się czasem cały dzień lub sporadycznie „napadać” w ciągu dnia. Najczęściej są połączone z nadwrażliwością na zapachy i niektóre potrawy, nawet jeśli kiedyś były ulubione. Jest to związane ze zmianami hormolalnymi, które drażnią śluzówkę żołądka i mogą powodować te nieprzyjemne objawy. Gdy tylko zaczyna cię mdlić, zjedz coś, a tuż przed wstaniem schrup krakersa i nie wstawaj gwałtownie, tylko stopniowo. Możesz też pić napar w imbiru, który działa łagodząco na mdłości.

Osłabienie, zawroty głowy – szczególnie narażone są na nie te kobiety, które mają kłopoty z anemią lub niskim ciśnieniem. Objawy te nasilają się po długotrwałym staniu, gwałtownym podniesieniu się, na skutek przebywania w źle wietrzonym pomieszczeniu. Ma to związek z powiększającą się macicą, która wymaga znacznie większego dopływu krwi, zmniejszając przez to ukrwienie mózgu. Może to powodować zawroty głowy, a nawet omdlenia. Jest na to kilka sposobów. Weź kilka głębokich oddechów, pootwieraj szeroko okna, wypij szklankę wody z cytryną, pomasuj skronie olejkiem rozmarynowym.

Zaparcia – z powodu zmian hormonalnych osłabiających pracę jelit od początku ciąży najprawdopodobniej aż do samego końca będziesz miała kłopot z zaparciami. Walka z nimi jest bardzo ważna, bo mogą stać się przyczyną paskudnych hemoroidów w późniejszym okresie ciąży. Przede wszystkim pij dużo wody, jedz jak najwięcej warzyw i owoców (zawierają niezbędny błonnik), ćwicz codziennie przez kilka minut, wzbogać dietę o suszone śliwki. Możesz też na przykład masować brzuch oliwką.

Zgaga – palący ból w przełyku, gardle i okolicach to jedna z najnieprzyjemniejszych dolegliwości w ciąży. Nie wszystkie kobiety ją odczuwają, niemniej jest ona charakterystyczna nie tylko dla pierwszego trymestru, ale często i całej ciąży. Zgaga pojawia się na skutek szalejących hormonów, które powodują wiotczenie mięśni zwieraczy wpustu żołądko, a to z kolei powoduje cofanie kwaśnej zawartości żołądka do przełyku. Nie bierz żadnych leków na zgagę bez konsultacji z lekarzem, a sama pij na przykład napar z rumianku lub mięty, siemienia lnianego czy mleko.

Kiedy do lekarza?

Krwawienie – niezależnie czy duże, czy małe, nie może pozostać bez konsultacji z lekarzem – może być oznaką poronienia.

Omdlenie – najczęściej jest spowodowane nagłym spadkiem ciśnienia, jednak koniecznie należy je skonsultować z lekarzem, bo może być oznaką innego schorzenia.

Ból podbrzusza – w zasadzie przez całą ciażę coś uciska, kłuje lub pobolewa w mniejszym lub większym stopniu, jednak jeśli jest to ból o charakterze skurczowym i towarzyszy mu ból odbytnicy i barków, idź do lekarza, aby wykluczyć np. ciążę pozamaciczną.

Ciągnące bóle krzyża wraz z bólem podbrzusza – natychmiast należy zgłosić się do lekarza, bo to najbardziej prawdopodobna oznaka poronienia, tym bardziej, jeśli towarzyszy mu krwawienie.

Dolegliwości w II trymestrze ciąż

II trymestr ciąży to czas dla większości kobiet łagodny i pozwalający odpocząć po szaleństwach pierwszego trymestru. Mijają nudności, świat przestaje „śmierdzieć”, generalnie wydawałoby się, że jest lekko i fantastycznie. Jednak nawet ten okres ma swoje złe strony…

Nadkwasota – występuje pod koniec II trymestru z powodu hormonów, które powodują „wiotczenie” sytemu trawiennego, a to powoduje cofanie się kwaśnej treści żołądka (zresztą dolegliwość ta pojawia się w zasadzie okresowo przez całą ciążę). Aby sobie pomóc pij jogurt i kefir, które w dużej mierze łagodzą działanie kwasu. Nie bierz żadnych leków na własną rękę. Unikaj obfitych, ciężkich posiłków, szczególnie gdy są pikantne i mocno przyprawione. Kolację jedz lekką i niezbyt późno.

Hemoroidy – to paskudna i bolesna dolegliwość. Żylaki odbytnicy mogą pojawić się na skutek zaparć lub nacisku płodu. Mogą tylko swędzieć, ale bywa też tak, że towarzyszy im krwawienie z odbytu i ból. W ich przypadku najlepsza jest profilaktyka, czyli walka z zaparciami poprzez odpowiednią dietę, niezbyt długie siedzenie, rezygnacja z kawy, papierosów i alkoholu. Aby sobie pomóc rób nasiadówki, pij napar z krwawnika lub mniszka lekarskiego, po wypróżnieniu umyj się.

Bóle pleców – podczas ciąży rozluźniają się stawy miednicy, co jest konieczne, aby płód miał odpowiednią ilość miejsca do rozwoju. Jednak to, wraz z faktem, że dziecko stale rośnie sprawia, że twój kręgosłup jest narażony na dużą ilość pracy, co skutkuje bólami. Bóle pleców mogą być szczególnie uciążliwe dla tych kobiet, które cierpiały na podobne bóle podczas menstruacji. Aby sobie pomóc unikaj pozostawania w jednej pozycji przez zbyt długi czas, czy to jest siedzenie czy stanie. Rób przerwy, podczas na przykład prasowania zegnij jedną nogę. Poza tym możesz korzystać z masażów naturalnymi olejkami. Śpij na boku, a między nogi włóż poduszkę.

Żylaki – od II trymestru mogą zacząć ci puchnąć nogi, co spowodowane jest zaleganiem krwi w dolnych kończynach. Na żylaki najbardziej narażone są te kobiety, w których rodzinach pojawiały się podobne problemy. Wpływ na pojawienie się tej dolegliwości mają także upały, palenie papierosów, nadwaga. Możesz sobie pomóc unikając słońca, a konkretnie wystawiania nóg na jego działanie, jedz buraki, nie stój zbyt długo i odpoczywaj z nogami uniesionymi do góry.

Swędzenie – w czasie ciąży twoja skóra na brzuchu i piersiach coraz bardziej rozciąga się. Powoduje to częste swędzenie. Skóra wysusza się i wymaga dużego nawilżenia. Objawy te znikną zaraz po porodzie. Pomóż sobie używając bielizny z naturalnych tkanin, najlepiej z bawełny, używaj kremów dla kobiet w ciąży.

Częste parcie na pęcherz – rosnąca macica i płód powodują coraz większy nacisk na pęcherz a tym samym częstą potrzebę oddawania moczu. Wpływ na to mają także hormony oraz napięcie mięśni u tych przyszłych mam, które są narażone na stres. Niestety, nic na to nie poradzisz – nie możesz ograniczyć płynów (co najwyżej tuż przed położeniem się spać, aby nie wstawać w nocy), bo odwodnienie jest o wiele bardziej niebezpieczne niż częste chodzenie do toalety. Trzeba to przetrwać. Jedna uważaj na zapalenie cewki moczowej ponieważ częste siusianie podrażnia ją, zachowaj więc jeszcze większą higienę i poradź się lekarza.